Meer biologische landbouw kan België helpen om klimaatneutraal te worden
Een nieuwe studie onderzocht wat België nodig heeft om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn. Veel meer biologische landbouw kan helpen om de ambities te realiseren.
De studie, uitgevoerd door VITO, Sytra (UCLouvain) en Gembloux Agro-Bio Tech (ULiège)in opdracht van FOD Volksgezondheid, begint met vast te stellen dat de natuurlijke koolstofpotten in België sterk zijn afgenomen. Dat is de capaciteit van bodems, bossen en andere ecosystemen om CO₂ op te nemen en op te slaan. Tussen 1990 en 2024 is de netto natuurlijke koolstofopname in België, het saldo tussen de door de sector landgebruik opgenomen en uitgestoten koolstof, met bijna 80% gedaald.
Nochtans zijn die koolstofputten een essentieel onderdeel van de klimaattransitie. Om zijn klimaatdoelstellingen te halen, moet België niet alleen de uitstoot van broeikasgassen drastisch verminderen, maar ook de natuurlijke koolstofputten versterken.
Vier hefbomen
Hoe kunnen we die natuurlijke koolstofputten versterken en klimaatneutraliteit bereiken? Dat is wat de studie uitzoekt aan de hand van verschillende scenario's. Volgens de onderzoekers volstaat het niet om door te gaan op de huidige weg, en ook de beleidsplannen die nu op tafel liggen zullen niet toereikend zijn om die koolstofputten voldoende te versterken.
Maar hoe kunnen we de klimaatdoelstellingen dan wel halen? Volgens de onderzoekers kan dat alleen met een aanzienlijke daling van de veestapel. Dat zal gepaard moeten gaan met een eiwitshift. In dat geval is er minder land nodig voor de productie van veevoer, land dat vervolgens kan worden ingezet voor andere doeleinden, zoals het herstel van de biodiversiteit, bebossing, het herstel van wetlands en de uitbreiding van de productie van eiwithoudende gewassen. Landbouwsystemen worden extensiever, graslanden worden behouden, agroforestry wordt op grote schaal toegepast, veengebieden worden opnieuw bevochtigd en bijkomend ruimtebeslag wordt tegen 2030 gestopt. Dit scenario levert de grootste natuurlijke koolstofput op en verbetert tegelijkertijd de biodiversiteit en de klimaatbestendigheid.
Maar ook de landbouw zelf zal moeten veranderen. Onderzoekers gaan in dit scenario uit dat de biologische landbouw tegen 2050 verder groeit naar 40 procent van de landbouwgrond in Vlaanderen en 60 procent in Wallonië. Dat leidt, zo zegt het onderzoek, tot een aanzienlijke vermindering van de landbouwuitstoot, onder meer door het wegvallen van kunstmeststoffen.
